Aforoz nedir? Aforozun anlamı


0
aforoz nedir the gergedan com3
Aforoz nedir?

Aforoz nedir? Aforoz edilmek nedir? Aforozun kelime anlamı nedir? Bir kişi Afaroz edildiğinde ne olur? Aforoz mu, afaroz mu? doğrusu nasıl yazılır? İşte detaylar…

Aforoz, mensup olduğu bir dinin gerekliliklerini yerine getirmeyerek ona uygun davranmayan insanların, mensubu oldukları bu dinden uzaklaştırılmasıdır. Aforoz, manevi anlamda kınama anlamına gelmektedir. Aforoz, sürgün etme, soyutlama anlamları da taşımaktadır. Aforoz kelimesi Türkiye’de birçok farklı cümlede kullanılmaktadır; Örnekleri: “Yaptıkların boyunu aştı, senin Aforoz edilme zamanın artık geldi.” “Çok komiksin, cidden insanı dinden Aforoz edersin.” “Bu yıl da okulu bitiremezsen, seni aramızdan Aforoz edeceğiz.”

aforoz nedir the gergedan com0

HRİSTİYANLIK’TA ‘ANATHEMA’

Aforoz’un Hristiyanlık’ta ilk örneği; M.Ö. 306’da yaşanmıştır. İncil’de Aforoz’un kullanımı ‘Anathema’dır. Anathema yani Aforoz, erken kilise döneminde, birbirinden ürkütücü eylemlerle gerçekleşen dini yaptırımlar olarak ifade edilmiştir. Tarihte Anathema (Aforoz) korkulan bir eylem biçimi olarak kayıtlara geçmiş ve süre gelmiştir. Ve zamanla eylemden çıkarak sözlü nitelendirmeye evrilmiştir.

BUDİZM’DE KEŞİŞLERE AFOROZ

Aforoz’un Budizm’deki durumuna bakıldığında; onu Hristiyanlık’taki gibi tamam anlamıyla anlatacak bir kavram yoktur. Budizm’de Aforoz, manastır cemaatindeki keşişlerin olumsuz tutumlarından dolayı buradan atılmaları olarak anlatılabilir. Yani, yasaklara uymayan keşişlerin, rubanlıktan dışlanarak, hayatlarına keşişlik yasağı getirmesi olarak anlatılabilir.

aforoz nedir the gergedan com1

İSLAMİYETTE AFOROZ

İslam literatüründe Aforoz’a yer verilmemiştir. Buna en yakın olarak görülen kavramlar incelendiğinde, ‘inançsızlık’ ortaya çıkmıştır. Ancak bu da ‘Aforoz’ edilmeyi doğurmamaktadır. Şöyle; inançsız kişinin, İslam’da hiç bir şekilde dini törenlere katılma veya ibadeti yapması engellenemez. Çünkü, İslam’a göre; ‘Kendisini inançsız olarak ilan eden kişinin, inançsız (kafir) olup olmadığını yalnızca Allah bilir.” inancı vardır.

TECRİT ETME CEZASI

İslâm hukukunda belirlenen cezalar arasında bir müslümanı dinî görev ve ibadetlerinden mahrum bırakma veya toplumdan tecrit etme gibi bir ceza da bulunmamaktadır.

YAHUDİLİK’TEN TAMAMEN SOYUTLANMA

Aforoz, Musevilik’te ‘Herem’ diye adlandırılır. Herem (Aforoz), Musevilikte dinen en büyük kınama türüdür. Herem olan kişi Yahudi toplumundan katı bir biçimde soyutlanmaktadır.

Cemaatten çıkarma ise ikinci derecededir. Zira lânetlenme, gözden düşmeye ve tecrit edilmeye kâfi sebep teşkil etmektedir. Yahudiliğin ilk dönemlerinde, ahdi bozan ve ahd kanunlarını çiğneyen, Allah’ın lânetiyle cezalandırılmıştır.

Cemaatten kovma (aforoz) ise Ezra zamanında bağımsız bir müessese haline gelmiştir. Bâbil esareti döneminde putperestlerle evlenenler boşanmaya zorlanmış, kabul etmeyenler hem mülklerini kaybetme, hem de cemaatten çıkarılma ile tehdit edilmiştir.

İLK AFROROZ NE ZAMAN OLMUŞTUR?

İlk defa hahamlar tarafından uygulanan sinagogdan uzaklaştırma işlemiyle bu ceza kesin şeklini almıştır. Söz konusu ceza Talmudcular (Amoraîm) zamanında (m.s. 200-500) üç şekilde ortaya çıkmıştır: 1. Nezifa. Fazla önemli olmayan yasakların çiğnenmesi sebebiyle verilen kınama cezası. 2. Niddûî (küçük aforoz). Cemaatle münasebeti yasaklayan, yas tutmaya mecbur eden ceza. 3. Herem (büyük aforoz). Kişinin suç işlemekte ısrar etmesi durumunda uygulanan ve toplumdan atılmayı gerektiren süresiz ceza.

aforoz nedir the gergedan com2

FİLOZOF SPİNOZA NEDEN AFOROZ EDİLDİ?

Bununla birlikte milâttan sonra 70 yılından itibaren, dinden dönenlerin ve sapıkların süresiz olarak cemaatten çıkarıldığı bilinmektedir (bk. K. Mörsdorf, EF, II, 113). Hatta ünlü filozof Spinoza, yahudi kutsal kitaplarının orijinalliği hususunda şüphelerini dile getiren eserler yazdığı için aforoz edilmişti. Reformcu Mendelssohn, ancak XVIII. yüzyılda topluluktan çıkarma cezasına karşı çıkabilmiştir.

AFOROZ HRİSTİYANLIĞA YAHUDİLİKTEN GEÇMİŞTİR

Aforoz cezası Hıristiyanlığa Yahudilik’ten geçtiği, dolayısıyla temeli Tevrat’a kadar indiği halde ilk kiliseler bu cezanın kaynağını, Hz. Îsâ’nın günahkâr biri hakkındaki şu sözlerine dayandırırlar: “Kardeşçe nasihatleri kabul etmeyi reddeden herhangi bir kişi kiliseye bildirilmeli, kiliseyi de dinlemeyi reddetmesi halinde putperest ve vergi tahsildarı olmaya mahkûm edilmelidir” (Matta, 18/15-17).

Pavlus da mahremiyle zina yapan kişi hakkındaki hükmünü belirtirken bunu önce beddua şeklinde ifade eder, sonra da cemaatten atılmasını ister (bk. Korintoslular’a I. Mektup, 5/2-6, 13).

Ancak havâriler döneminden sonra lânetleme önemini yitirmiş ve zamanla bu ceza sadece cemaatten çıkarma şeklinde uygulanmıştır. Aforozun karşılığı olan excommunicatio tâbirine ise ilk defa dördüncü yüzyılın sonlarında rastlanmaktadır.

Bu dönemde aforoz, cemaatten tamamıyla çıkarma şeklinde değil, ıslah gayesiyle ve tövbe etmesi halinde suçluyu tekrar cemaate alma tarzında uygulanmıştır.

XII. yüzyılda, “küçük aforoz” (excommunicatio minor) ve “büyük aforoz” (excommunicatio major) ayırımı yapılmış, birincisi suçluyu sadece dinî merasimlere katılmaktan alıkoyduğu halde, ikincisi cemaatten ve cemaatle ilgili bütün sosyal haklardan mahrum etmiştir. Daha sonraki kilise hukukunda bu ayırım kaldırılmıştır (bk. K. Mörsdorf, EF, II, 117).

AFOROZ CEZASINI KİMLER VEREBİLİR?

Aforoz cezasını ancak papalar yahut piskoposlar veya ruhanî meclisler verebilir. Bir piskopos, yalnız kendi ruhanî dairesi içinde yaşayanlar için, papalarla ruhanî meclisler ise bütün hıristiyanlar için aforoz ilân edebilirler.

Son kilise kanununda, aforozu gerektiren suçlardan bazıları şu şekilde tesbit edilmiştir: İmandan dönmek; sapık bir mezhebe mensup olmak veya dalâlete sapmak (md. 1364); papaya saldırıda bulunmak (md. 1370); kutsal eşyayı saygınlığına yaraşmayan yerlere atmak yahut bulunması gereken yerden başka bir yere nakletmek veya gizlemek; bu davranışları kutsal şeyleri tahkir etme gayesiyle yapmak (md. 1367); günah çıkaran kimsenin doğrudan doğruya dinî nitelikteki sırrı ifşa etmesi (md. 1378); çocuk düşürme suçuna yardımcı olmak (md. 1398) (bk. Code de Droit Canonique, s. 237-242). Aforoz, en ağır şekliyle de olsa, kiliseden tamamıyla atılmak demek değildir.

Bu cezaya çarptırılan kimse esas itibariyle yine kilisenin üyesidir. Ancak Evharistiya âyini ve diğer dinî âyin ve merasimlere katılmaktan, kilise üyesi olmanın sağladığı faydalardan mahrum bırakılır. Bundan dolayı aforoz edilen kimse günahını kabul edip pişmanlık gösterirse affedilir ve tekrar eski haklarına kavuşur.

Ortodoks ve Ermeni kiliselerinde de aforoz cezası vardır. Protestanlık’ta, Katolikler’deki kadar ağır olmasa da, dinî bir disiplin vasıtası olarak bu ceza özellikle Kalvinci kiliselerde mevcuttur.

MEZARLIĞA GÖMÜLMEME VE KİLİSE KÜTÜĞÜNDEN SİLME

Evharistiya âyininden atılma, günah çıkarma hakkının belli bir süre kaldırılması, kilise kütüğünden silinme ve Protestan mezarlığına gömülmeme aforoz cezasının sonuçlarıdır.

Aforoz cezası, Hıristiyanlığın ilk zamanlarından başlayarak dinî akîdeden sapanlar ile büyük günah işleyenlere verilmiş, bilhassa Ortaçağ’da papaların ve piskoposların elinde siyasî otoriteye karşı bir baskı aracı olarak kullanılmıştır.

aforoz nedir the gergedan com4

7 ARALIK 1965’E KADAR BİRBİRLERİNİ AFOROZ ETTİLER

Hıristiyan mezheplerin birbirlerini aforoz etmelerine de rastlanmıştır. Katolik kilisesi 15 Temmuz 1054’te Ortodoks kilisesini aforoz etmiş (bk. Olivier Clément, s. 12) ve bu aforoz 7 Aralık 1965 tarihine kadar devam etmiştir.

Diğer yandan Türkçe’de kullanılan bir çok kelime söyleyiş ve yazılış biçimlerindeki farklılıklar nedeniyle yanlış yazılır. Bu kelimelerden biri de ‘Aforoz’dur. Aforoz mu, afaroz mu? Nasıl yazılır? Türk Dil Kurumu’na (TDK)’ya göre anlamı ve doğru kullanımı ile ilgili bilgiler için okumaya devam edin…

AFOROZ NASIL YAZILIR?

Söz konusu kelimenin doğru kullanımı Aforoz şeklinde olmalıdır.

Aforoz (Doğru kullanım)
Afaroz (Yanlış kullanım)

Cümle içinde kullanımlarından bir örnek ise aşağıdaki gibidir;
“Kilise tarafından aforoz edilince çareyi din değiştirmekte buldu.”

Doğrusu: Aforoz edilmektir.
Yanlışı ise: Afaroz edilmektir.

Doğru: Afaroz
Yanlış: Afaroz

Kaynak:
thegergedan.com
Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi
www.diyekonustu.com/nedir/aforoz-nedir-h733.html


Like it? Share with your friends!

0

What's Your Reaction?

Karışık Karışık
2
Karışık
Başarısız Başarısız
1
Başarısız
Eğlenceli Eğlenceli
1
Eğlenceli
Zekice Zekice
0
Zekice
Sinirli Sinirli
0
Sinirli
hahaha hahaha
3
hahaha
Beğen Beğen
3
Beğen
İnanılmaz İnanılmaz
2
İnanılmaz
Mükemmel Mükemmel
1
Mükemmel
Mutlu Mutlu
1
Mutlu

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Comments

comments